Πρωτομαγιά - Μυθολογία.


Την πρώτη μέρα του Μαΐου γιορτάζουμε την αρχή της άνοιξης με διάφορα έθιμα τα οποία έχουν τις ρίζες τους στην αρχαιότητα και με κάποια από αυτά αναβιώνουν μέχρι και σήμερα.


Ο Μάιος έχει πάρει το όνομα του από την ρωμαϊκή θεότητα Maja (Μάγια),ένα όνομα προερχόμενο από την ελληνική λέξη Μαία η οποία σημαίνει τροφός και μητέρα.

Η Μάγια ταυτίστηκε με την Ατλαντίδα νύμφη Μαία η οποία ήταν μητέρα του Ερμή ,στον οποίο έχει αφιερωθεί ο μήνας.


Επίσης, επειδή ο Μάιος έχει ομόηχο όνομα με την λέξη μαγεία θεωρούνταν ως ο μήνας που ευνοεί τη μαγεία και πιάνουν καλύτερα τα μάγεια κατά την διάρκειά του.Αυτός ήταν και ο λόγος που από βραδύς έκαναν τον σταυρό τους πίσω από την πόρτα του σπιτιού,έτρωγαν σκόρδο για να μην τους ματιάσουν κ.α. Μάζευαν ,επίσης ,το νερό της βροχής για να φτιάξουν ξύδι!

Λόγω του άστατου καιρού τις πρώτες μέρες του Μαΐου και πολλές φορές πέφτει χαλάζι,λέγεται οτι στον καταραμένο τόπο το Μάη χαλαζώνει. Με βάση αυτή την θεωρία οι αγρότες παίρνουν αργία στις 3 Μαΐου (Αγίας Μαύρας),στις 8 Μαΐου (Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου) και στις 9 Μαΐου (Αγίου Χριστοφόρου),για να αποφύγουν το χαλάζι και επομένως την καταστροφή της σοδειάς τους.


Η σημασία της Πρωτομαγιάς προέρχεται από το γεγονός ότι η 1η Μαΐου ημερολογιακά σύμφωνα με το βόρειο ημισφαίριο βρίσκεται ανάμεσα στην Εαρινή Ισημερία και το Θερινό Ηλιοστάσιο,δηλαδή στην αρχή της άνοιξης.


Στην αρχαιότητα ,διοργάνωναν εκδηλώσεις προς τιμήν είτε της Θεάς Δήμητρας ,είτε του Θεού Διόνυσου ,γιορτάζοντας την γονιμότητα των αγρών ,την καρποφορία της γης,την άνθιση της φύσης και το οριστικό τέλος του χειμώνα το οποίο σήμανε τον ερχομό του καλοκαιριού.

Σύμφωνα με τον μύθο,τον 5ο μήνα του χρόνου,δηλαδή τον Μάιο ,έρχεται από τον Κάτω Κόσμο η κόρη της Θεάς Δήμητρας ,η Περσεφόνη ,δηλαδή από τον Άδη τον σύζυγό της,κάνοντας μια μεγαλοπρεπή πομπή προς τα ιερά για να προσφέρουν άνθη,τα λεγόμενα Ανθεστήρια.


Τα Ανθεστήρια,στην αρχαία Αθήνα τα γιόρταζαν για τρεις μέρες και τελούνταν από την 11η έως την 13η του μηνός Ανθεστηριώνος.

Η πρώτη μέρα ονομαζόταν “πιθοίγια” μιας και ήταν η μέρα που άνοιγαν και δοκίμαζαν για πρώτη φορά τον οίνο της χρονιάς από τους πίθους.

Η δεύτερη μέρα ονομαζόταν “Χόες” από το ομώνυμο οινοδοχείο τα οποία τα χρησιμοποιούσαν στους αγώνες ταχυποσίας στους οποίους γινόταν η πομπώδης είσοδος του Θεού Διόνυσου και ο “ιερός γάμος” του Θεού με την γυναίκα του άρχοντος βασιλέως.

Την τρίτη και τελευταία μέρα γιόρταζαν τα Υδροφορία για να τιμήσουν όσους χάθηκαν στον Κατακλυσμό του Δευκαλίωνα.


Οι Ρωμαίοι γιόρταζαν την Πρωτομαγιά τιμώντας την Αγαθή Θεά κάνοντας γιορτές οι οποίες ήταν συνδεδεμένες με την ευφορία των αγρών .

Στην προ-Χριστιανική βόρεια Ευρώπη γιόρταζαν το κέλτικο Μπελτέιν και στην κεντρική και βόρεια Ευρώπη την εωσφορική γιορτή της Νύχτας του Walgurgis .


Πιο συγκεκριμένα, το Μπελτέιν το γιόρταζαν στην Ιρλανδία ,στη Σκωτία και στη Νήσο Μαν,ενώ παρόμοια γιορτή γίνονταν στην Ουαλία,τη Βρετάνη και την Κορνουάλη.Σύμφωνα με αυτό το έθιμο ,άναβαν φωτιές στις κορυφές των λόφων και στην συνέχεια οδηγούσαν τα κοπάδια τους εκεί έτσι ώστε να τα εξαγνίσουν. Οι άνθρωποι μαζεύονταν γύρω από τις φωτιές και στην συνέχεια πηδούσαν πάνω από αυτές.

Σε κάποιες περιοχές εφαρμόζεται ακόμα αυτό το έθιμο,και συγκεκριμένα στην επαρχία Λίμερκ της Ιρλανδίας ,όπως επίσης ένα έθιμο που αναβιώνει μέχρι και σήμερα στην Ιρλανδία ,θέλει τους κάτοικους της περιοχής να κρεμάνε ένα κλαδί από φλαμουριά ή κράταιγο στις πόρτες και τα παράθυρα των σπιτιών .


Η Βαλπούργια Νύχτα ή αλλιώς Νύχτα των Μαγισσών ήταν μια παγανιστική γιορτή της Πρωτομαγιάς κατά την οποία μέχρι τα τέλη του 1700 όσοι δεν φοβόντουσαν το μένος της παπικής Εκκλησίας ,η οποία απαγόρευσε την τέλεση αυτών των γιορτών, φορούσαν μάσκες και κοστούμια τα οποία παρέπεμπαν σε μορφές ζώων.

Ένας παγανιστής ιερέας ντυμένος με γυναικεία ρούχα στον ρόλο της Θεάς του κυνηγιού Ντιάνα και ένας ακόμα ντυμένος σαν Κερασφόρος Θεός ήταν οι οδηγοί την πομπής και ξεσήκωναν τους πάντες με τις φωνές τους ,τα τραγούδια και τα τολμηρά πειράγματα τους.

Οι Χριστιανοί ,από την άλλη,περιέγραφαν αυτή τη νύχτα ως τη νύχτα των Μαγισσών κατά την οποία οι μάγισσες μαζεύονταν σε ένα βουνό μαζί με τους δαίμονες για να γιορτάσουν την άνοιξη,και έτσι οι βαλπούργιες νύχτες έμμειναν στο ασυνείδητο ως οργιαστικές τελετές.


Κατά τον Μεσαίωνα,γιόρταζαν την Πρωτομαγιά με μια τελετή κατά την οποία πρωταγωνίστρια ήταν η Βασίλισσα του Μαΐου η οποία επιμελούνταν τις καλλιέργειες μέχρι την συγκομιδή τους. Στο ρόλο της Βασίλισσας του Μαΐου ήταν νεαρά κορίτσια τα οποία επιλέγονταν από το χωριό ,καθώς γινόταν επιλογή για τον ρόλο του Robin Goodfellow,του Πράσινου ανθρώπου, ο οποίος ήταν ο Αφέντης της Ανομίας ή της Ανοησίας για μια και μόνο ημέρα.


Οι Νεοπαγανιστές έχουν δανειστεί αρκετά στοιχεία από το παραδοσιακό Μπελτέιν όπως για παράδειγμα τις φωτιές ,αλλά έχουν και επιρροές από την Γερμανική γιορτή της Πρωτομαγιάς και συγκεκριμένα το γαϊτανάκι.

Το Μπελτέιν ,οι νεοπαγανιστές το γιορτάζουν στις 1 Μαΐου στο Βόρειο Ημισφαίριο και στις 1 Νοεμβρίου στο Νότιο.


Με τον εκχριστιανισμό όμως της Ευρώπης πολλά από αυτά τα έθιμα απαγορεύτηκαν είτε έλαβαν χριστιανικό χαρακτήρα ,χάνοντας έτσι η Πρωτομαγιά το θρησκευτικό της νόημα.


Σήμερα τα κυριότερα έθιμα που αναβιώνονται είναι ο χορός γύρω από το Γαϊτανάκι,τα μαγιάτικα κουλούρια και το πρωτομαγιάτικο στεφάνι.


''Η κατασκευή του δεν είναι δύσκολη αλλά ότι φτιάχνουμε με τα χέρια μας θέλει προσοχή για τυχόν τραυματισμούς αν το επιχειρήσετε η fp products δεν φέρνει κάποια ευθύνη απλά δίνει ιδέες για τον τρόπο κατασκευής τους.''

Δείτε τα ήθη και έθιμα της Πρωτομαγιάς πατώντας εδώ :

https://www.fp-products.gr/


Δείτε το προηγούμενο θέμα μας για την Εργατική Πρωτομαγιά εδώ :
https://www.fp-products.gr/